الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

397

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

دقيق و پنهانى ، و از آنجا كه روزى دادن به همه بندگان نياز به اين دارد كه از تمام آنها در هر گوشه و كنار در سراسر آسمان و زمين آگاه و با خبر باشد در آغاز به لطيف بودنش اشاره مىكند و سپس به مقام رزاقيت و لذا در آيه 6 سوره هود بعد از آنكه مىگويد : « روزى همه جنبندگان روى زمين بر خدا است » اضافه مىكند : وَيَعْلَمُ مُسْتَقَرَّها وَمُسْتَوْدَعَها « او قرارگاه و محل نقل و انتقال همه آنها را مىداند » . البته ميان اين دو معنى نه تنها تناقضى نيست ، بلكه مكمل يكديگرند ، لطيف كسى است كه هم از نظر آگاهى كامل باشد ، و هم از نظر لطف و محبت در حق بندگان ، و از آنجا كه خداوند هم به خوبى از نيازهاى بندگانش آگاه است و هم به بهترين وجه به نيازهايشان پاسخ مىگويد از همه كس شايسته تر براى اين نام است . به هر حال در آيه فوق به چهار وصف از اوصاف پروردگار اشاره شده : مقام لطف ، و رازقيت ، و قوت ، و عزت ، كه بهترين دليل بر مقام « ربوبيت » است چرا كه « رب » ( مالك و مدبر ) بايد واجد اين صفات باشد . در آيه بعد با يك تشبيه لطيف ، مردم جهان را در برابر روزيهاى پروردگار و چگونگى استفاده از آن ، به كشاورزانى تشبيه مىكند كه گروهى براى آخرت كشت مىكنند ، و گروهى براى دنيا ، و نتيجه هر يك از اين دو زراعت را مشخص مىكند ، مىفرمايد : « كسى كه زراعت آخرت را طالب باشد به او بركت مىدهيم و بر محصولش مىافزائيم » ( * ( مَنْ كانَ يُرِيدُ حَرْثَ الآخِرَةِ نَزِدْ لَه فِي حَرْثِه ) * ) . « و آنها كه فقط براى دنيا كشت كنند و تلاش و كوشششان براى بهره گيرى از اين متاع زود گذر و فانى باشد تنها كمى از آنچه را مىطلبند به آنها مىدهيم اما در آخرت هيچ نصيب و بهره اى نخواهند داشت » ( * ( وَمَنْ كانَ يُرِيدُ حَرْثَ الدُّنْيا